Pwovèb 18–20

Pwovèb 18

¹Moun k'ap viv apa se tèt li ase li konnen. Li move sou tout moun ki vle ba li bon konsèy. ²Moun sòt pa pran plezi l' nan chache konprann. Tou sa l'ap chache se fè moun konprann li gen lespri. ³Y'ap meprize moun k'ap fè mechanste. Moun ki pa fè respè tèt yo gen pou yo wont. ⁴Pawòl moun ki gen konprann fon kou lanmè, fre tankou yon sous k'ap koule tout tan. ⁵Sa pa bon pou ou pran pou moun mechan, ni pou ou enpoze yo rann moun inonsan jistis. ⁶Depi moun sòt ap pale, se kont l'ap chache. Si ou koute pawòl nan bouch li, w'a ba l' kou. ⁷Bouch moun sòt se kondannasyon li. Pawòl ki soti nan bouch li tounen pèlen pou li. ⁸Tripotay dous nan zòrèy moun ki vle tande yo. Sa mache nan san yo. ⁹Moun ki parese nan travay li se menmman parèyman ak moun k'ap defèt sa k'ap fèt. ¹⁰Seyè a, se yon gwo ranpa byen solid. Se la moun k'ap mache dwat yo kouri al chache pwoteksyon. ¹¹Pou moun rich yo, byen yo tankou yon ranpa byen solid. Yo mete nan tèt yo se sa k'ap pwoteje yo. ¹²Lè w'ap fè awogans, yo pa lwen kraze ou. Lè ou fè kò ou piti, y'a fè lwanj ou. ¹³Moun ki prese reponn san koute sa y'ap di l', se moun sòt li ye. Li gen pou l' wont. ¹⁴Lè yon moun anvi viv, sa ede l' anpil lè li malad. Men, si li dekouraje, ki moun ki ka remoute kouraj li? ¹⁵Yon moun lespri ap toujou chache gen plis konesans. Zòrèy moun ki gen bon konprann toujou pare pou l' ka konnen plis toujou. ¹⁶Kado ou fè louvri chemen pou ou toupatou, ata chemen ki mennen lakay grannèg. ¹⁷Moun ki pale anvan nan tribinal toujou sanble li gen rezon. Lè lòt moun lan parèt, kat je kontre, manti kaba. ¹⁸Lè de grannèg gen kont, jij yo fè tiraj osò pou konnen kilès pou yo bay rezon. ¹⁹Li pi fasil pou mete lapè nan yon gwo lavil pase pou ou rekonsilye de frè ki nan kont. Lè yo fache, kè yonn se pòt prizon pou lòt. ²⁰Rekonpans yon moun chita sou sa ki soti nan bouch li. ²¹Sa ou di ka lavi pou ou, li ka lanmò pou ou. Sa ou chwazi, se sa w'ap jwenn. ²²Lè yon nonm jwenn yon bon madanm, se yon bon bagay. Se yon gwo favè Seyè a fè l'. ²³Lè yon pòv ap pale, li toujou nan tanpri souple. Men, moun rich toujou ap rele sou moun. ²⁴Gen zanmi se pran yo vin pran. Men, gen zanmi tou yo plis pase frè.

Pwovèb 19

¹Pito ou pòv men ou se nèg serye pase pou w'ap bay manti epi pou ou sòt met sou li. ²Sa pa bon pou ou prese fè anyen san ou pa konprann sa w'ap fè. Si ou pa gen pasyans, ou ka nan pwoblèm. ³Se sotiz yon nonm ki fini avè l'. Apre sa, li konprann pou l' fache sou Bondye. ⁴Lè ou gen lajan, ou toujou gen zanmi. Men lè ou pòv, dènye zanmi vire do ba ou. ⁵Lè yon moun ap sèvi temwen nan tribinal, si li fè manti, yo gen pou yo pini l'. Pa gen rechap pou moun k'ap bay manti. ⁶Anpil moun ap achte figi grannèg. Tout moun vle zanmi moun k'ap bay favè. ⁷Lè ou pòv, ata frè ou pa vle wè ou. Ou pa bezwen mande si zanmi p'ap lage ou! Tout chache w'ap chache pale ak yo, yo pa okipe ou! ⁸Si ou renmen tèt ou, chache gen konprann. Pa bliye sa ou te aprann, zafè ou va mache byen. ⁹Lè yon moun ap sèvi temwen nan tribinal, si li fè manti, yo gen pou yo pini l'. Moun k'ap bay manti gen pou mouri. ¹⁰Yon moun ki san konprann pa fèt pou gen tout bagay, ni yon esklav pa fèt pou chèf sou grannèg. ¹¹Yon moun ki gen bon konprann pa fè kòlè fasil. Tout kalite li, se pa okipe moun ki fè mal. ¹²Lè yon wa ankòlè, se tankou yon lyon k'ap gwonde. Men, favè yon chèf se tankou lapli sou jaden. ¹³Yon pitit ki san konprann se yon malè pou papa l'. Yon fanm ki toujou ap chache kont, se yon goutyè k'ap degoute dlo san rete. ¹⁴Kay ak lajan, se byen manman ak papa ka mouri kite pou ou. Men, yon fanm ki gen konprann, se Seyè a ase ki ka fè ou jwenn sa. ¹⁵Parès fè je ou toujou lou. Moun ki rete san fè anyen ap rete grangou. ¹⁶Moun ki fè sa Bondye mande ap viv lontan. Moun ki pa mache jan Bondye vle l' l'a pa lwen mouri. ¹⁷Lè ou bay pòv lacharite, se Bondye ou prete. Se li menm ki va renmèt ou sa. ¹⁸Korije pitit ou yo lè yo piti toujou. Men, pa bat yo jouk ou touye yo. ¹⁹Moun ki gen san wo ap peye konsekans zak li yo. Si ou wete l' nan move pa a yon fwa, w'ap blije fè l' pou li tout tan. ²⁰Koute konsèy y'ap ba ou. Louvri zòrèy ou pou aprann. Konsa w'a gen bon konprann jouk ou mouri. ²¹Yon moun te mèt fè tout kalite lide nan tèt li. Men, sa Seyè a vle a, se sa ki pou rive. ²²Tou sa yo mande yon moun se pou l' gen bon kè. Pito yon moun pòv pase l' mantò. ²³Gen krentif pou Bondye, w'a jwenn lavi, w'ap toujou kontan. Malè p'ap rive ou. ²⁴Gen moun ki sitèlman parese ata manje yo pa vle mete nan bouch yo. ²⁵Pase awogan yo yon je baton, moun san konprann yo va konprann. Rale zòrèy moun ki gen konprann yo, y'a vin gen plis konesans. ²⁶Se yon wont, se yon dezonè pou yon pitit aji mal ak papa l', osinon pou l' mete manman l' deyò lakay li. ²⁷Pitit mwen, lè ou sispann aprann, ou pa lwen bliye sa ou konnen deja. ²⁸Yon temwen k'ap bay manti pase lajistis nan betiz. Mechan yo pran plezi nan fè mechanste. ²⁹Baton an tou la pou moun k'ap pase moun nan betiz. Fwèt la tou pare pou dèyè moun ki san konprann.

Pwovèb 20

¹Twòp bweson fè ou pase moun nan betiz. Twòp gwòg fè ou pete kabouyay, fè lòbèy. Lè ou sou, ou aji tankou moun fou. ²Lè yon wa ankòlè, se tankou yon lyon k'ap gwonde. Moun ki mete l' ankòlè a, se pwòp tèt li l'ap fè mal. ³Se bèl bagay lè yon moun evite diskisyon. Moun san konprann toujou ap chache kont. ⁴Parese pa pare tè li lè pou l' te pare l', li di fè twò frèt. Lè rekòt rive, li pa jwenn anyen nan jaden l'. ⁵Lide yon nonm gen nan tèt li, se tankou dlo nan yon pi byen fon. Men, yon moun lespri ka rale yo mete deyò. ⁶Anpil moun ap mache di jan yo se moun serye. Men, ou pa fasil jwenn yon moun ou ka fè konfyans. ⁷Lè yon papa se moun serye, li fè sa ki dwat. Sa bon nèt pou pitit li yo. ⁸Lè yon wa chita sou fòtèy li, l'ap rann jistis, li wè sa ki mal ak sa ki byen. ⁹Ki moun ki ka di: mwen lave konsyans mwen, mwen wete tout peche ki te sou li? ¹⁰Seyè a pa ka sipòte moun k'ap sèvi ak de pwa de mezi. ¹¹Yon timoun moutre ou sa l'ap soti nan sa l'ap fè. Ou ka di si l'ap serye, si l'ap bon. ¹²Se Seyè a ki ban nou je pou nou ka wè, se li menm ki ban nou zòrèy pou nou ka tande. ¹³Pa renmen dòmi twòp pou ou pa vin pòv. Souke kò ou. W'a jwenn kont manje pou ou manje. ¹⁴Lè moun ap machande, machandiz pa janm bon. Fini yo fin achte, y'ap mache di jan yo fè yon bon zafè. ¹⁵Lè yon moun ki gen konprann ap pale sa gen plis valè pase kantite lò ak pyè ki koute chè. ¹⁶Si yon moun sòt jouk pou li asepte bay pawòl li pou dèt yon etranje, se pou yo pran ata rad ki sou li jouk lòt la peye. ¹⁷Lajan ou fè nan move kondisyon ka dous lè ou fèk genyen l'. Men, apre sa, se tankou ti wòch anba dan. ¹⁸Pran konsèy, tou sa ou gen lide fè ap mache byen. Pa kouri fè lagè san ou pa konnen sa w'ap fè. ¹⁹Bouch alèlè pa kenbe sekrè. Pa mele ak moun ki pale twòp. ²⁰Moun ki bay manman l' ak papa l' madichon p'ap viv lontan. ²¹Richès ou ranmase fasil fasil p'ap janm vin yon benediksyon pou ou. ²²Pa janm di se ou ki pou vanje tèt ou. Mete konfyans ou nan Seyè a, l'a delivre ou. ²³Seyè a pa ka sipòte moun k'ap sèvi ak de pwa de mezi. Sa pa bon pou ou sèvi ak move balans. ²⁴Se Seyè a ki louvri chemen devan nou. Ki jan lèzòm ka rive konprann lavi? ²⁵Pa prese fè Bondye pwomès. Ou ka règrèt sa pita. ²⁶Yon wa ki gen bon konprann ap rive dekouvri tout mechan yo. L'ap san pitye lè l'ap pini yo. ²⁷Se Seyè a ki ban nou konsyans nou. Se tankou yon lanp k'ap klere pou fè nou wè tou sa n'ap fè. ²⁸Yon wa ap rete wa si li se nèg serye, si li toujou kenbe pawòl li. L'ap toujou wa si li pa nan patipri. ²⁹Se kouraj ki fè valè yon jenn gason. Men, pou granmoun, se cheve blan l' yo ki fè valè l'. ³⁰Move esperyans ka fè nou chanje. Malè ka fè nou vin gen bon santiman.