Pwovèb 1–3

Pwovèb 1

¹Men pwovèb Salomon, pitit David la, ki te wa peyi Izrayèl. ²Pwovèb sa yo la pou fè moun konnen sa ki rele gen sajès ak bon levasyon, pou yo konprann lè moun lespri ap pale ak yo. ³Pwovèb sa yo la tou pou moutre moun jan pou yo viv avèk konprann, pou yo gen bon kondit, pou yo pa fè lenjistis, pou yo mache dwat nan lavi. ⁴Y'ap louvri lespri moun ki manke konprann, y'ap bay jenn gason yo konesans ak konprann. ⁵Se pou moun ki gen konesans koute sa ki nan pwovèb yo, pou yo ka mete sou sa yo konnen deja. Se pou moun ki gen lespri koute sa ki nan pwovèb yo, pou yo ka konnen ki jan pou yo mennen bak yo pi byen, ⁶konsa, y'a ka konprann sans tout pwovèb ak tout parabòl, sans tout pawòl k'ap soti nan bouch moun ki gen bon konprann yo ak koze tout moun pa ka konprann. ⁷Lè ou gen krentif pou Bondye, se lè sa a ou konmanse gen konesans. Moun fou pa konn valè sa yo rele gen konesans, yo refize aprann. ⁸Pitit mwen, koute papa ou non lè l'ap ba ou bon levasyon! Pa janm bliye sa manman ou te moutre ou! ⁹Menm jan bèl foula mare nan tèt ak kolye pase nan kou bay pi bèl aparans, konsa tou konsèy papa ou ak manman ou ap fè anpil pou ou. ¹⁰Pitit mwen, lè moun k'ap fè sa ki mal vle detounen ou, pa kite yo pran tèt ou. ¹¹Si yo di ou: Vini ak nou non! Ann anbiske kò nou pou n' touye moun. Ann pare pèlen pou nou pran inonsan yo, san yo pa gen anyen ak nou. ¹²Ann vale yo tou vivan, tankou simityè ki pa janm refize mò. Ann vale yo tout ankè tankou kadav y'ap antere. ¹³N'a jwenn tout kalite gwo richès, n'a plen kay nou ak tout bagay n'a pran. ¹⁴W'a jwenn pa ou nan tou sa n'a pran. Va gen yon sèl kès pou nou tout. ¹⁵Pitit mwen, pa mache avèk moun konsa! Pa mete pye ou kote moun sa yo pase! ¹⁶Yo toujou dèyè pou fè sa ki mal. Pou ti krik ti krak, yo mete san deyò. ¹⁷Kisa ou konprann ou fè lè ou kite zwezo wè ou ap tann pèlen pou li? ¹⁸Se konsa moun sa yo pran nan pèlen yo menm yo pare a. Yo tonbe nan pyèj yo mete a, yo mouri. ¹⁹Nan chache genyen sa ki pa pou ou, se ou ki lakòz malè rive ou. Se sa menm ki pou rive tout moun ki pa wè pase vòlò. ²⁰Koute byen. Sajès ap rele nan lari, l'ap pale byen fò sou plas piblik. ²¹L'ap rele nan tout kalfou, nan pòtay lavil yo, toupatou kote tout moun ka tande. ²²L'ap di: Bann egare! Kilè n'a sispann renmen fè tenten? Kilè n'a sispann pran plezi nou nan pase tout bagay nan betiz? Kilè moun fou yo va soti pou yo aprann? ²³Se pou n' koute m' lè m'ap rale zòrèy nou. M'ap di nou tou sa ki nan tèt mwen, m'ap fè nou konnen tou sa m' konnen. ²⁴Ki jan nou ye konsa? Mwen rele nou, nou fè tankou nou pa tande m'. Mwen lonje men ban nou, nou fè tankou nou pa wè m'. ²⁵Anhan! Se konsa sa ye? Nou voye tout konsèy mwen te ban nou yo jete byen lwen nou. Nou refize kite m' korije nou. ²⁶Konsa, lè n'a nan ka, m'a ri nou. Lè malè va fè nou tranble, m'a pase nou nan rizib. ²⁷Lè malè va tonbe sou nou tankou yon van siklòn, lè tray va pase sou nou tankou yon toubouyon, lè lapenn ak kè sere va pran nou, ²⁸le sa a, n'a rele m', mwen menm yo rele sajès, men mwen p'ap reponn nou. N'a mache chache m' toupatou, men nou p'ap jwenn mwen. ²⁹Nou pa t' vle wè konesans, nou te toujou refize gen krentif pou Bondye. ³⁰Nou pa t' janm vle koute konsèy m' t'ap ban nou, nou te toujou derefize koute m' lè m' t'ap korije nou. ³¹Se pou nou rekòlte sa nou te simen an. Se pou nou sibi konsekans vye konsèy nou t'ap swiv yo. ³²Moun ki san esperyans yo mouri paske yo refize aprann. Bann moun fou yo menm, yo pa pran anyen pou anyen, se sa k'ap pèdi yo tou. ³³Men, moun ki koute sa m' di yo jwenn lasirans, y'a viv ak kè poze, yo p'ap bezwen pè anyen.

Pwovèb 2

¹Pitit mwen, aprann sa m'ap moutre ou la a. Chache pou ou pa janm bliye sa mwen di ou fè a. ²Se poutèt sa, louvri zòrèy ou pou ou tande sa moun ki gen sajès ap di ou. Chache konprann yo. ³Wi, pa janm sispann chache gen konesans. Mande pou ou gen bon konprann. ⁴Kouri dèyè konesans tankou moun k'ap kouri dèyè lajan. Chache konesans tankou moun k'ap chache ja lajan. ⁵Si ou fè tou sa, w'a konnen sa ki rele gen krentif pou Bondye. W'a resi konnen ki moun Bondye ye. ⁶Se Seyè a ki bay konesans. Pawòl ki soti nan bouch li bay lespri ak konprann. ⁷Lè yon moun mache dwat, Seyè a ba li bon konsèy. Lè yon moun serye, li pwoteje l'. ⁸Li pwoteje moun ki pa fè lenjistis. Li pran defans moun ki kenbe fèm nan sèvis li. ⁹Si ou koute m', w'a konnen ki jan pou ou mennen bak ou byen, ki jan pou ou pa fè lenjistis. W'a konnen ki jan pou ou mache dwat nan lavi. W'a konnen tout bon bagay ou dwe fè. ¹⁰Lè sa a, w'a gen bon konprann nan ou. W'a pran tout plezi ou nan konesans ou genyen. ¹¹Entèlijans ou p'ap kite anyen rive ou, konesans ou pral yon pwoteksyon pou ou. ¹²Yo p'ap kite ou fè sa ki mal. Yo p'ap kite moun k'ap fè bèl diskou pou twonpe moun pwoche bò kote ou. ¹³Moun sa yo, se moun ki kite chemen dwat la pou lage kò yo nan fènwa. ¹⁴Se moun ki pran plezi yo nan fè sa ki mal. Se moun ki kontan anpil pou wè mechanste lòt moun ap fè. ¹⁵Ou pa janm konnen kote ou ye ak moun sa yo, tout kò yo se plan. ¹⁶Entèlijans ou ak konesans ou va delivre ou anba fanm adiltè yo, anba fanm lòt peyi ki gen bèl pawòl dous pou pran tèt ou. ¹⁷Fanm konsa se fanm k'ap twonpe mari yo, fanm ki bliye pwomès yo te fè Bondye. ¹⁸Si ou mete pye lakay yo, ou sou wout lanmò. Si ou ale lakay yo, ou pa lwen ale kote mò yo ye a. ¹⁹Lakay yo, se antre pa soti. Pa gen lavi pou ou ankò! ²⁰Se poutèt sa, swiv egzanp moun debyen. Mache pye pou pye dèyè moun ki pa fè chemen kwochi. ²¹Paske se moun k'ap mache dwat yo ki pral rete nan peyi a. Se moun serye yo ki pral la. ²²Men, Bondye ap disparèt mechan yo nan peyi a. L'ap rache moun k'ap fè sa ki mal yo tankou yo rache move zèb.

Pwovèb 3

¹Pitit mwen, pa janm bliye sa mwen moutre ou yo. Kenbe tou sa mwen di ou fè yo nan kè ou. ²Se yo k'ap fè ou viv lontan. Se yo k'ap fè ou viv ak kè poze. ³Se pou ou toujou viv byen ak tout moun. Se pou ou toujou gen yon sèl pawòl. Mete pawòl mwen yo nan kou ou tankou yon kolye, kenbe yo nan kè ou pou ou pa janm bliye yo. ⁴Si ou fè sa, Bondye va kontan avè ou, lèzòm va nonmen non ou an byen. ⁵Mete tout konfyans ou nan Seyè a. Pa gade sou sa ou konnen. ⁶Toujou chonje Seyè a nan tou sa w'ap fè. Li menm, l'a moutre ou chemen pou ou pran. ⁷Pa mete nan tèt ou ou gen plis konprann pase sa. Gen krentif pou Seyè a, refize fè sa ki mal. ⁸Lè ou fè sa, se va tankou yon bon medikaman: W'a toujou gaya, ou p'ap janm soufri doulè. ⁹Fè wè jan ou gen respè pou Seyè a: ba li nan tou sa ou genyen, ofri l' premye donn ou rekòlte nan jaden ou. ¹⁰Lè ou fè sa, galata ou ap toujou chaje danre. Barik diven ou yo ap plen ra bouch. ¹¹Pitit mwen, lè Seyè a ap pini ou, pa betize ak sa. Lè l'ap korije ou, pa dekouraje. ¹²Paske Seyè a korije moun li renmen, menm jan yon papa korije pitit li renmen anpil la. ¹³Ala bon sa bon pou moun ki gen konesans, pou moun ki rive gen bon konprann! ¹⁴Benefis l'ap rapòte pi bon pase sa lajan bay. Avantaj l'ap bay gen plis valè pase lò. ¹⁵Sajès pi bon pase boul lò. Nanpwen anyen moun ta renmen genyen ki ka parèt devan li. ¹⁶Yon bò, bon konprann ap fè moun viv lontan. Yon lòt bò, l'ap bay richès, l'ap fè moun respekte ou. ¹⁷L'ap fè moun viv ak kè kontan. L'ap fè ou reyisi nan tou sa w'ap fè. ¹⁸Moun ki gen bon konprann jwenn lavi. Sa bon nèt pou moun ki gen bon konprann! ¹⁹Avèk bon konprann li, Bondye kreye latè. Avèk entèlijans li, li mete syèl la nan plas li. ²⁰Avèk konesans li, li fè larivyè yo koule. Li fè nwaj yo bay lapli sou latè. ²¹Pitit mwen, kenbe pye konesans ou, pa pèdi konprann ou. Pa janm kite anyen fè ou bliye yo. ²²Y'ap ba ou lavi, y'ap fè lavi ou bèl tankou yon kolye ki pase nan kou ou. ²³W'a fè chemen ou nan lavi san ou pa pè anyen. Ou p'ap janm bite sou anyen. ²⁴Lè ou pral kouche, ou p'ap pè anyen. Lè w'a fin lonje kò ou, w'a dòmi nèt ale. ²⁵Ou p'ap bezwen pè: malè p'ap rete konsa pou l' tonbe sou tèt ou. Ni tou, sa ki rive mechan yo p'ap rive ou. ²⁶Paske se Seyè a ki tout espwa ou. Li p'ap kite ou pran nan pèlen. ²⁷Pa refize fè byen pou moun ki nan nesesite, chak fwa ou santi ou ka fè sa. ²⁸Si ou gen lajan sou ou, ou pa ka di frè parèy ou: Ale non! Tounen denmen. M'a ba ou kichòy! ²⁹Moun k'ap viv ansanm avè ou, ki mete konfyans yo nan ou, pa manniganse anyen ki pou fè yo mal. ³⁰Pa fè kabouyay san rezon ak yon moun san li pa janm fè ou anyen ki mal. ³¹Pa anvye sò mechan yo. Pa mete nan tèt ou pou ou fè tankou yo. ³²Paske Seyè a pa vle wè moun ki deprave. Men, li mete moun ki mache dwat yo nan tout sekrè l' yo. ³³Madichon Bondye chita lakay mechan yo. Men, benediksyon l' ap kouvri kay moun ki mache dwat yo. ³⁴Moun k'ap pase moun nan betiz, Bondye ap pase yo nan betiz tou. Men, moun ki fè byen, l'ap moutre yo jan li renmen yo. ³⁵Y'a fè lwanj moun ki gen bon konprann yo, men moun fou yo, se wont y'a wont.