Pwovèb 4–7

Pwovèb 4

¹Pitit mwen yo, koute yon papa lè l'ap ban nou bon levasyon. Louvri zòrèy nou pou nou ka gen konprann. ²Pa janm bliye anyen nan sa m'ap moutre nou la a: Se bon konsèy m'ap ban nou. ³Lè mwen te timoun piti lakay papa m', lè sa a mwen te sèl pitit manman mwen. ⁴Papa m' t'ap moutre m' anpil bagay. Li te konn di m': Kenbe pawòl mwen nan kè ou. Fè sa m'ap di ou fè, konsa w'a viv. ⁵Chache gen konesans ak bon konprann. Pa janm bliye sa m'ap di ou la a. Pa vire do ba yo. ⁶Pa lage konesans ou. L'a toujou pwoteje ou. renmen l', li p'ap kite anyen rive ou. ⁷Chache gen konesans, se premye bagay yon nonm lespri dwe fè. Nenpòt kisa ou ka genyen, bay li pou ou vin gen konprann. ⁸renmen konesans, l'ap fè ou mache tèt wo. Kenbe l', pa lage l'. L'a fè yo respekte ou. ⁹Se va yon bèl bagay pou ou, tankou yon kouwòn sou tèt ou. Se va yon lwanj pou ou kote ou pase. ¹⁰Koute sa m'ap di ou, pitit mwen. Pa bliye sa m'ap moutre ou la a, konsa w'a viv lontan. ¹¹Mwen moutre ou jan pou ou viv ak bon konprann. Mwen fè ou konnen jan pou ou mache dwat. ¹²Lè w'ap viv avèk bon konprann, anyen p'ap bare wout ou. Ou mèt ap kouri, ou p'ap janm bite sou anyen. ¹³Pa janm bliye sa yo te moutre ou, kenbe l' fèm. Pa kite l' chape anba men ou, se tout lavi ou. ¹⁴Pa fè menm chemen ak mechan yo. Pa swiv egzanp moun ki deprave yo. ¹⁵Pa fè sa, pa pran chemen sa yo menm. Refize fè tankou yo, fè chemen pa ou. ¹⁶Mechan yo p'ap dòmi toutotan yo pa fè sa ki mal. Dòmi pa ka pran yo si yo pa rive fè sa yo vle fè a. ¹⁷Se nan fè mechanste yo jwenn manje pou yo manje. Se nan fè moun mal yo jwenn diven pou yo bwè. ¹⁸Chemen moun k'ap mache dwat yo tankou solèy k'ap leve. Chak lè, l'ap vin pi klere jouk li fin jou nèt. ¹⁹Chemen moun mechan yo fè nwa kou lannwit. Yo pa ka wè sou kisa y'ap bite. ²⁰Pitit mwen, louvri lespri ou pou ou konprann byen sa m'ap di ou la a. Louvri zòrèy ou pou ou koute pawòl k'ap soti nan bouch mwen. ²¹Pa janm kite yo soti devan je ou. Kenbe yo nan kè ou. Pa janm bliye yo. ²²Se lavi pou moun ki jwenn yo. Se lasante pou tout moun ki konprann yo. ²³Pase tout lòt bagay, veye byen lide k'ap travay nan tèt ou, paske se yo k'ap di ou ki jan pou ou viv. ²⁴Pa janm kite manti soti nan bouch ou, ni move pawòl, ni mo deplase. ²⁵Gade dwat devan ou. Kenbe je ou fikse sou chemen ki dwat devan ou lan. ²⁶Chache konnen byen sa w'ap fè. Konsa, tou sa w'ap fè ap mache byen pou ou. ²⁷Pa vire ni adwat ni agoch. Pa lage kò ou nan fè sa ki mal.

Pwovèb 5

¹Pitit mwen, louvri lespri ou pou koute sa m'ap di ou, mwen menm ki gen bon konprann. Louvri zòrèy ou pou ou tande konsèy m'ap ba ou, mwen menm ki gen bon konprann. ²Konsa, w'a konnen jan pou ou kondi tèt ou byen. Pawòl ki soti nan bouch ou va moutre jan ou se moun ki gen bon konprann. ³Bouch madanm lòt moun ka dous kou siwo myèl, pawòl ka koule nan bouch yo tankou dlo. ⁴Men, lè tout bagay fini, bouch li anmè kou fyèl, lang li file tankou kouto de bò. ⁵L'ap mennen ou kote mò yo ye a. Tou sa l'ap fè se pou touye ou. ⁶Li p'ap chache chemen lavi. L'ap pwonmennen toupatou, li pa konnen kote li prale. ⁷Koulye a, pitit mwen yo, koute m' byen. Pa janm bliye sa m' pral di nou la a. ⁸Rete lwen yon fanm konsa. Pa janm pwoche bò pòt lakay li, ⁹pou fanm deyò pa fini avè ou, pou ou pa fè nèg ankòlè touye ou anvan lè ou! ¹⁰Si se pa sa, se etranje ki va pran tout byen ou yo. Se lòt moun ki va jwi tou sa ou te travay fè. ¹¹Lè w'a prèt pou ou mouri, w'a kouche sou kabann ou ap plenn. Maladi ap manje ou nan tout kò ou. ¹²Lè sa a, w'a di: Poukisa mwen pa t' vle kite yo rale zòrèy mwen? ¹³Mwen pa t' vle koute moun ki t'ap moutre m' sa pou m' fè. Mwen pa t' louvri zòrèy mwen lè yo t'ap pale m'. ¹⁴Yon ti kras ankò, mwen t'ap nan tout kalite malè. La, devan tout moun, mwen t'ap pèdi repitasyon m'. ¹⁵Bwè dlo nan kannari ou. Se ak madanm ou ase pou ou rete. ¹⁶Pa fè pitit ak fanm deyò, pou san ou pa trennen nan lari. ¹⁷Se pou pitit ou grandi anndan lakay ou. Yo pa ka ap sèvi ou pou y'ap sèvi moun deyò tou. ¹⁸Fè kè ou kontan ak madanm ou. Pran plezi ou ak madanm ou renmen depi lè ou te jenn lan. ¹⁹L'ap bèl, l'ap anfòm tankou nègès banda. Se pou karès li yo toujou fè kè ou kontan, se pou ou toujou renmen fè lamou ak li. ²⁰Pitit mwen, poukisa pou ou renmen yon lòt fanm? Poukisa pou ou kite madanm ou pou madanm lòt moun? ²¹Seyè a wè tou sa w'ap fè. Kote ou pase, je l' sou ou. ²²Mechanste mechan yo se yon pèlen pou pwòp tèt yo. Sa yo pare pou lòt moun, se yo menm li rive. ²³Y'ap mouri paske yo pa konn kontwole tèt yo. Y'ap peri paske yo fin pèdi tèt yo nèt.

Pwovèb 6

¹Pitit mwen, si ou pwomèt pou ou reskonsab dèt yon zanmi ou fè, si ou bay pawòl ou pou lajan yon lòt moun prete, ²si yo pran pawòl ki soti nan bouch ou pou mele ou, si pwomès ou te fè yo tounen yon pèlen pou ou, ³ay, pitit mwen! men sa pou ou fè pou ou wete tèt ou nan traka sa a. Kouri al jwenn zanmi ou lan, kenbe l' kout. ⁴Pa dòmi sou sa. Pa kite sa trennen. ⁵Degaje ou chape kò ou anba men l', tankou kabrit k'ap chape kò l' anba men kaptè, tankou zwazo k'ap bat pou l' sove nan men chasè. ⁶Ou menm parese, al pran leson nan men foumi yo. Ale wè jan y'ap viv pou ou manyè konprann lavi. ⁷Yo pa bezwen moun pou di yo sa pou yo fè. Yo pa bezwen moun pou veye yo, ni pou ba yo lòd. ⁸Men, yo pase mwa chalè ap fè pwovizyon. Nan tan rekòt, yo ranmase manje mete la. ⁹Parese, kilè w'a sispann pase tout jounen ou kouche sou do? Kilè w'a souke kò ou leve sot nan dòmi? ¹⁰W'ap di: Kite m' fè yon ti dòmi. Kite m' fè yon ti kabicha non. M'ap lonje kò m' pou m' pran yon ti repo. ¹¹Antan w'ap dòmi an, san ou pa konnen, se pòv w'ap vin pi pòv. Grangou ap tonbe sou ou tankou yon vòlè nan gran chemen. ¹²Mechan yo fin deprave. Y'ap mache bay manti toupatou. ¹³Y'ap twenzi je yo sou moun, y'ap peze gwo zòtèy yo atè. Y'ap fè siy ak dwèt yo. ¹⁴Se move lide ase ki nan kè yo, yo toujou sou plan. Kote yo pase y'ap pouse dife. ¹⁵Se poutèt sa, y'ap rete konsa y'ap fini, y'ap glise tonbe san yo p'ap ka leve ankò. ¹⁶Gen sis bagay Seyè a pa vle wè. Sa m'ap di la a: Gen menm sèt bagay li pa ka sipòte: ¹⁷Se moun k'ap gonfle lestonmak yo sou moun, se moun k'ap bay manti, se moun k'ap touye moun inonsan, ¹⁸se moun k'ap fè move lide nan tèt yo pou fè mechanste, se moun ki toujou pare pou fè sa ki mal, ¹⁹se fo temwen k'ap bay manti sou moun, se moun k'ap mete frè ak zanmi dozado. ²⁰Pitit mwen, toujou fè sa papa ou di ou fè. Pa janm bliye sa manman ou te moutre ou. ²¹Kenbe pawòl yo nan kè ou, pa janm bliye yo. Mete yo nan kou ou tankou yon kolye. ²²Pawòl sa yo va moutre ou bon chemen nan tou sa w'ap fè. Y'ap pwoteje ou lè w'ap dòmi lannwit. Y'a ba ou konsèy lè je ou klè. ²³Pawòl sa yo ap tankou yon lanp pou ou. Sa yo moutre ou ap tankou yon limyè nan lavi ou. Lè y'ap korije ou, lè y'ap rale zòrèy ou, se moutre y'ap moutre ou chemen lavi. ²⁴Y'ap fè ou rete lwen fanm k'ap twonpe mari yo, pou ou pa pran nan pawòl dous madan marye ki nan dezòd. ²⁵Yo te mèt bèl kou yo bèl, pa kite yo pran tèt ou. Pa kite yo pran tèt ou lè y'ap fè je dou ba ou. ²⁶Yon jennès ka koute yon kraze kòb. Men, yon fanm adiltè dèyè pou l' pran tou sa ou genyen. ²⁷Ou pa ka sere dife anndan rad sou ou pou rad la pa boule. ²⁸Ou pa ka mache sou chabon dife pou pye ou pa boule. ²⁹Konsa tou, se yon gwo danje pou ou kouri dèyè fanm yon lòt gason. Depi ou manyen yon fanm konsa, ou gen pou ou peye pou sa. ³⁰Menm lè yon vòlò vòlò paske li grangou, se pa sa ki di li pa vòlò pou sa. ³¹Si yo bare l', y'ap fè l' peye sèt fwa lavalè sa l' pran an. Y'a fè l' bay tou sa li gen lakay li. ³²Men, yon nonm ki fè adiltè, se moun fou li ye, se detwi l'ap detwi tèt li. ³³L'ap pran baton. Y'ap pase l' anba kont betiz, l'ap toujou wont pou sa l' fè a. ³⁴Lè yon mari ap fè jalouzi pou madanm li, nanpwen move tankou l'. Jou li mete men sou nèg la, pa gen anyen li p'ap fè l'. ³⁵Li p'ap asepte lajan. Nanpwen kado ki pou fè l' bliye sa.

Pwovèb 7

¹Pitit mwen, chonje sa m'ap moutre ou la a. Pa janm bliye sa m'ap di ou pou fè a. ²Si ou fè sa m'ap di ou pou fè a, w'a viv. Konsidere sa m' moutre ou la tankou de grenn je nan tèt ou. ³Mete li nan tout dwèt ou tankou bag, kenbe li nan kè ou pou ou pa janm bliye l'. ⁴Konsidere konesans tankou sè ou. Konsidere bon konprann tankou pi bon zanmi ou. ⁵Y'ap fè ou rete lwen madanm lòt moun. Yo p'ap kite ou pran nan pawòl dous madan marye ki nan dezòd. ⁶Yon jou, antan mwen nan fennèt lakay mwen, mwen t'ap gade nan fant jalouzi a. ⁷Mwen wè anpil jenn gason san esperyans nan lavi. Te gen yonn ladan yo menm ki te fin fou. ⁸Li t'ap mache nan lari a, li rive bò kay yon fanm. Konsa, konsa, li pran chemen ki mennen kay fanm lan. ⁹Le sa a solèy te kouche, te fin fè nwa. ¹⁰Madanm lan menm vin kontre li. Li te abiye tankou yon jennès, ak tout plan l' dèyè tèt li. ¹¹Fanm lan te gen je chèch, li pa t' wont anyen. Li pa t' kapab rete chita lakay li. ¹²Li toupatou nan lari, sou laplas, nan tout kalfou. L'ap veye, je l' toupatou. ¹³Li pase bra l' nan kou ti jennonm lan. Li bo li, li klere je l' nan je l', li di l': ¹⁴Mwen te gen pou m' ofri yon bèt pou yo touye pou di Bondye mèsi. Se jòdi a mwen kit ak angajman mwen an. ¹⁵Se poutèt sa, mwen vin kontre ou. Mwen t'ap chache ou, mwen jwenn ou. ¹⁶Mwen ranje kabann mwen ak bon jan dra. Mwen mete bèl dra koulè ki soti peyi Lejip sou kabann mwen. ¹⁷Mwen fè kabann mwen santi bon. Mwen vide odè flè jasmen, womaren ak kannèl sou li. ¹⁸Vini non! Ann al damou jouk li jou. Annou pran plezi nou. Ann fè doudous jouk nou sou. ¹⁹Mari m' pa la, li pati, li al fè yon vwayaj byen lwen. ²⁰Li pati ak anpil lajan nan pòch li. Li p'ap tounen anvan kenz jou. ²¹Se konsa, fanm lan fin pran tèt ti jennonm lan. Ak bèl pawòl dous li yo, li fè l' asepte. ²²Jennonm lan pran swiv li, tankou bèf y'ap mennen labatwa, tankou kabrit yo pran nan pèlen ²³k'ap tann yo vin koupe tèt li, tankou zwazo k'ap mache sou pèlen san li pa konnen lavi l' an danje. ²⁴Koulye a, pitit mwen yo, koute byen. Louvri zòrèy nou, tande sa m'ap di nou. ²⁵Pa kite kè nou bat pou fanm konsa. Pa kite li fè nou pèdi chemen nou. ²⁶Li lakòz anpil gason tonbe mouri. Li lakòz anpil vanyan gason pèdi lavi yo. ²⁷Depi ou mete pye lakay li, ou sou chemen lanmò. W'ap desann yon pant k'ap mennen ou tou dwat nan simityè.